مقررات انتقال و جابجایی یک شبیه‌ساز پرواز

توسطhooyargh

انتقال (Relocation) یک شبیه‌ساز پرواز با استانداردهای سطح C یا D (که بالاترین سطوح شبیه‌سازهای پرواز کامل یا FFS هستند)، فرآیندی بسیار حساس و تابع مقررات سازمان‌های هواپیمایی کشوری است.

از آنجا که این دستگاه‌ها برای آموزش‌های دقیق و تایپ ریتینگ (Type Rating) استفاده می‌شوند، هرگونه جابجایی فیزیکی می‌تواند کالیبراسیون و تاییدیه عملیاتی آن‌ها را مخدوش کند.

مرجع اصلی این مقررات در ایران، CAO.IRI AirCrew می‌باشد(Regulation on Civil Aviation Air Crew (Air Crew)). در ادامه، براساس بند (ORA.FSTD.230) این سند، گام‌های اصلی این انتقال آورده شده است:

گام اول: اطلاع‌رسانی پیش از موعد (Prior Notification)

  • پیش از شروع هرگونه عملیات دمونتاژ یا جابجایی فیزیکی، باید کتباً به CAA IRI اطلاع داده شود.
  • باید یک برنامه زمان‌بندی دقیق (Schedule of Events) شامل مراحل باز کردن، انتقال و مونتاژ ارائه گردد.

گام دوم: جابجایی، نصب و الزامات سایت جدید

  • با شروع انتقال، مجوز عملیاتی شبیه‌ساز موقتاً متوقف شده و آموزش رسمی با آن مجاز نیست.
  • سایت جدید باید الزامات سازه‌ای (فونداسیون تحمل لرزش سیستم حرکتی/Motion)، ارتفاع سقف، کنترل دما و تهویه (HVAC) و سامانه‌های اطفای حریق ایمن برای بردهای الکترونیکی را دارا باشد.

گام سوم: اجرای تست‌های بازگشت به خدمت (Return to Service Tests)

پیش از استفاده مجدد از شبیه‌ساز در محل جدید، اپراتور موظف است تست‌های زیر را اجرا و ثبت کند:

  1. حداقل یک سوم از کل تست‌های اعتبارسنجی (Validation Tests / MQT): تطبیق رفتار پارامترهای پروازی و آیرودینامیکی با داده‌های مرجع پرواز.
  2. تست‌های عملکردی (Function Tests): بررسی عملکرد کلیه سوئیچ‌ها، نمایشگرها، سیستم دیداری (Visual) و سیستم‌های صوتی.
  3. تست‌های کیفی/حسی (Subjective Tests): ارزیابی حسی و پروازی توسط خلبان تست برای تایید تطابق با شبیه‌ساز واقعی.

گام چهارم: ارزیابی نهایی توسط سازمان (Evaluation)

  • سازمان هواپیمایی کشوری (CAA IRI) پس از بررسی مستندات تست‌ها، ارزیابی میدانی خود را بر اساس استاندارد اولیه دستگاه (سطح C یا D) انجام می‌دهد.
  • پس از تایید نهایی، گواهینامه بهره‌برداری با مشخصات و آدرس محل جدید صادر می‌گردد.

الزامات تکمیلی مرتبط

  • تغییر مالکیت یا بهره‌بردار (ORA.FSTD.235): اگر همراه با انتقال، شرکت بهره‌بردار نیز تغییر کند، باید برنامه انتقال مدیریت به تأیید سازمان برسد؛ در صورت عدم انطباق با مبنای اولیه، باید گواهینامه جدید تقاضا شود.
  • آرشیو و نگهداری مدارک (ORA.FSTD.240):
    • مدارک و تاییدیه پایه اولیه: در تمام طول عمر دستگاه (Lifetime).
    • سوابق تست‌های دوره‌ای و پایش انطباق (Compliance Monitoring): حداقل به مدت ۵ سال.

مرکز میزبان شبیه‌ساز باید دارای دو دسته ویژگی اصلی باشد: الزامات ساختاری/قانونی مرکز و الزامات فیزیکی/ایمنی محل نصب (Site).

الزامات ساختاری، مدیریتی و قانونی مرکز (طبق ORA.FSTD.100)

  1. سیستم مدیریت مدون (Management System):
    • مرکز باید به سازمان هواپیمایی کشوری (CAA IRI) اثبات کند که یک سیستم مدیریتی کامل مطابق با الزامات ORA.GEN Section II (شامل چارت سازمانی مشخص، سیستم تضمین کیفیت و پایش انطباق) مستقر کرده است.
  2. توانایی فنی و نگهداری (مستقیم یا قراردادی):
    • مرکز باید توانایی و صلاحیت لازم برای حفظ عملکرد، قابلیت‌ها و مشخصات سطح شبیه‌ساز (Level C یا D) را داشته باشد؛ این کار می‌تواند توسط تیم فنی خود مرکز یا از طریق قرارداد پشتیبانی معتبر (Maintenance Contract) با سازنده یا شرکت‌های مجاز انجام شود.
  3. مجوز هوانوردی معتبر:مرکز میزبان باید شبیه‌ساز را ذیل یکی از دو مجوز زیر تعریف و ثبت کند:
    • ATO (مرکز آموزش مصوب): مشخصات دستگاه باید صراحتاً در شرایط گواهینامه ATO (terms of the ATO certificate) قید شود.
    • AOC (شرکت هواپیمایی/دارنده گواهینامه بهره‌برداری هوایی): مشخصات دستگاه باید در کتابچه راهنمای آموزش شرکت (Training Manual) درج شود.
  4. سیستم کنترل پیکربندی (Configuration Control System – بند ORA.FSTD.105):
    • مرکز باید فرآیندی ساختاریافته برای کنترل تغییرات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری شبیه‌ساز داشته باشد تا صحت و هماهنگی مداوم داده‌های دستگاه تضمین شود.

الزامات فیزیکی، محیطی و ایمنی محل نصب (طبق ORA.FSTD.115)

  1. محیط فیزیکی ایمن و پایدار (Suitable Environment):
    • فضا و سالن نصب دستگاه باید شرایطی فراهم کند که عملکرد ایمن و بدون اختلال دستگاه پشتیبانی شود (پایداری توان برق، سازه کف متناسب با سیستم حرکتی و کنترل دقیق دما/رطوبت).
  2. انطباق با مقررات بهداشت و ایمنی کار (Health and Safety):
    • کل تأسیسات و ساختمان باید کاملاً با قوانین و مقررات محلی بهداشت، ایمنی و حفاظت فنی کار مطابقت داشته باشد.
  3. توجیه ایمنی افراد و پرسنل (Safety Briefing):
    • تمامی حاضرین در شبیه‌ساز (دانشجویان، خلبانان و کادر نگهداری فنی) باید در خصوص تجهیزات ایمنی و اقدامات اضطراری داخل شبیه‌ساز توجیه (Brief) شوند.
  4. تجهیزات اضطراری و بازرسی سالانه (Emergency Features):
    • مرکز موظف است تمام امکانات ایمنی شبیه‌ساز مانند کلیدهای قطع اضطراری (Emergency Stops) و روشنایی اضطراری (Emergency Lighting) را حداقل سالی یک‌بار (Annually) تست و نتایج آن را رسماً ثبت و بایگانی کند.

الزامات تجهیزات اضافه (طبق ORA.FSTD.120)

  • اگر مرکز بخواهد تجهیزات یا امکانات جانبی دیگری به شبیه‌ساز اضافه کند (حتی اگر برای اخذ سطح گواهینامه الزامی نباشد)، باید توسط CAA IRI ارزیابی شود تا اطمینان حاصل گردد که اثر منفی روی کیفیت آموزش نمی‌گذارد.

نوشته‌های مشابه